Gevoelig en niet makkelijk te temmen

Een viool die klinkt als een kanon en gevoelig is als een volbloed paard. Violiste Rachel Browne komt niet uitgepraat over de oude Italiaanse viool die de Vriendenvereniging heeft aangeschaft. ‘We groeien steeds meer naar elkaar toe.’

Rachel Browne, al 29 jaar violiste in het Rotterdams Philharmonisch Orkest, liep steeds vaker tegen de grenzen van haar viool op. Bovendien moest ze relatief hard werken om voldoende geluid te maken met haar Gagliano, gemaakt door één van de minder bekende telgen uit de beroemde vioolbouwfamilie. Daarom gaf ze een paar jaar geleden aan dat ze graag op een mooier instrument wilde spelen. ‘Uiteindelijk heb ik van het orkest en de Vrienden groen licht gekregen om op zoek te gaan naar een nieuw instrument.’ In diezelfde periode gebeurde er in het orkest iets onverwachts. ‘Vlak voor het laatste concert van een programma met onder andere de Enigma-variaties van Elgar werd onze concertmeester ziek. Ik zat toevallig naast hem en moest het van hem overnemen, zonder repetitie. Het was best spannend, maar gelukkig is het goed gegaan. Dit avontuur gaf me zoveel energie dat ik nóg meer drive voelde om te beginnen aan de zoektocht naar een nieuwe viool.’

Rachel vertelt dat ze een aantal bouwers heeft bezocht. ‘Ik kwam er vrij snel achter dat ik bij het “blind” bespelen van een aantal instrumenten steeds feilloos voor oude Italiaanse violen koos. Allemaal met prijskaartjes van ver boven het budget. Uiteindelijk heb ik dankzij de hulp van onze concertmeester Igor – die connecties heeft met de beroemde Londense vioolbouwer Beare – een uniek instrument gevonden waar ik meteen van onder de indruk was. De klank is enorm, heel open en tegelijkertijd ook heel briljant, echt een kanon. Heel anders dan ik gewend was.’

Rachel gaat verder: ‘Ik vergelijk deze viool met een volbloed paard. Hij is fantastisch, maar je moet er wel mee leren omgaan. Hij heeft een gevoelig karakter dat niet makkelijk te temmen is. Het uiterlijk is heel karakteristiek en ik vind het achterblad het allermooist. Het bestaat uit één stuk hout met een prachtige vlammende tekening.’

De violiste was meteen overtuigd van de kwaliteit van deze viool, net als haar vrienden en collega’s die haar tijdens de zoektocht hebben geholpen. ‘Maar de Vriendenvereniging heeft vanzelfsprekend nog wel onderzoek laten doen voordat de koop kon doorgaan. Waarschijnlijk was het makkelijker geweest als ik voor een beroemde oude Italiaan had gekozen, want wie kent nu de naam van Giacomo Zanoli? Deze relatief onbekende bouwer uit Verona heeft een aantal bijzondere topinstrumenten gemaakt, maar de kwaliteit van zijn werk was wisselvallig. Wat de aanschaf van mijn Zanoli extra lastig maakte, was dat de verschillende taxaties best ver uit elkaar lagen. De Vrienden hebben flink onderhandeld en daarom ben ik extra dankbaar dat het is gelukt.’

Het is nu een jaar geleden dat Rachel haar ‘nieuwe’ oude Italiaan vond en ze is nog dagelijks gelukkig met haar keus. ‘Ik leer elke dag van deze viool, we groeien steeds meer naar elkaar toe. Hij mengt ontzettend goed in de groep en ik merk dat het fysiek veel makkelijker is om klank te maken. Ik hoef veel minder te forceren en in luide tutti passages kan ik mezelf eindelijk horen. Ook als ik kamermuziek speel is de klank fenomenaal, deze viool is heel stimulerend voor mijn spel. Het is een rijk gevoel dat de Zanoli bij mij mag blijven zolang ik in het orkest zit. Ik heb geluk, en dat geldt ook voor het orkestlid dat deze viool na mij zal mogen bespelen als ik ooit met pensioen ga.’

Kenmerken van de viool
Bouwer: Giacomo Zanoli uit Verona (ook werkzaam in Padua en Venetië)
Bouwjaar: 1754
Bouwplaats: waarschijnlijk Venetië
Status: kerngezonde viool, dat bleek uit alle taxaties
Lak: prachtige, goudgele kleur, typisch Venetiaans
Achterblad: prachtig hout, uit één stuk, vrijwel onbeschadigd
Bovenblad: her en der wat littekens van ouderdom, prachtige, sierlijke f-gaten
Vorm: in het midden bij de f-gaten vrij slank, maar vanaf de zijkant gezien best een bolle buik.

Steun
Bijna de helft van de orkestleden van het Rotterdams Philharmonisch bespeelt een instrument dat door de Vriendenvereniging aan het orkest in bruikleen is gegeven. Samen met het orkest speelt de vereniging een belangrijke rol bij aanschaf, verkoop en onderhoud van deze instrumenten. Dit wordt mogelijk gemaakt door de onmisbare steun van de leden van de vereniging.

Tekst: Noortje Zanen | Foto: Bob Bruyn

Dit artikel verscheen eerder in Intrada, het kwartaalblad van het Rotterdams Philharmonisch Orkest

Cookies
We make use of cookies. Cookies are small text files which are placed on your computer, tablet or telephone. In this way we ensure that our website works efficiently and that we can adapt our content to the interests of our visitors.
More about cookies