Rotterdams Philharmonisch Orkest

Programmatoelichting

Late Night with Bonsai Panda

Donderdag 16 september 2021
Aanvang: 22:30 uur
Einde: 23:45 uur
Locatie: Jurriaanse Zaal, de Doelen

***

Louk Boudesteijn, trombone/synth
Jelle Roozenburg, gitaren
David Kweksilber, rieten
Romain Bly, hoorn & trompet
Jimmi Hueting, drums

Sopranen: Sterre Konijn & Anna Rune
Alten: Fanny Alofs & Lucy Woodward
Tenoren: Joost van Velzen & René Veen
Bassen: Joep van Geffen & Erks Jan Dekker

***

Eind 2019 werd Bonsai Panda uitgenodigd om te spelen tijdens het Gergiev Festival 2020. Een enorme eer voor het ensemble dat meer uit de jazz-hoek komt maar wel enorm beïnvloed is door de grote componisten van de 20e eeuw. Ze kregen de vraag of het festivalthema ‘St. Petersburg’ in een compositie te verwerken. Omdat Leningrad gaat over een belegering door "kracht van buitenaf", worstelden we met het thema omdat wat mensen in tijd van oorlog hebben meegemaakt voor ons bijna niet voor te stellen is. Het was begin 2020 en de wereld stond op het punt drastisch te veranderen. Ze bedachten: ADEM

Het stuk ADEM is geschreven als een profaan gebed om ons te herinneren aan onze menselijke integriteit, mededogen en ons recht op vrijheid - vooral in tijden waarin ze in het gedrang komen. Dit 'gebed' stelt ons ook in staat om na te denken over en te leren van ons verleden, terwijl we de jeugd eren, zij die de architecten van onze toekomst zijn. Het Nederlandse woord 'ADEM' betekent adem en staat voor het leven, zijn mensen en hun toekomst. ‘ADEM’ wordt gebruikt als alternatief voor de religieuze uitspraak ‘Amen’. Het eerste deel, In Ere Adem betekent: ter ere van Adem. Je hoort het herhaalde ‘gebed’ in de diepe basstemmen, terwijl de tenor de hoofdmelodie zingt die zich snel als een canon door het koor verspreidt. Al snel maakt zich een onbestemd ongemakkelijk gevoel meester van het koor dat vragend Glissandi zingt. Een muzikale zaag komt binnen en creëert een meer buitenaards/vervreemdend gevoel. De hoofdmelodie verschijnt opnieuw kort in de sopraan- en hoornpartij, gitaar en drums verstoren de voortgaande stoïcijnse zang met luide, harde onderbrekingen. Dan verschijnt het mars thema uit Dmitri Sjostakovitsj's 7e symfonie "Leningrad" bij de alten en de sopraan. De drums en baritongitaar komen op een indringende en ietwat arrogante manier het toneel binnen. Na een wild chaotisch gedeelte waar iedereen worstelt met verschillende emoties, wordt de wereld tot rust gebracht door het koor dat een 'klassiek' koraal neuriet. Het koraal is gebaseerd op het hoofdthema, maar nu geïnitieerd door de bassen. De melodie ontvouwt zich met behulp van het melodische bronmateriaal maar in verschillende ritmes en toonsoorten. Het koraal eindigt met een zeer open en statisch akkoord, een opmaat naar het slot. De hoofdmelodie wordt gezongen in een laatste canon die zichzelf transponeert en enkele open, aanhoudende akkoorden vormt. Het tempo wordt wat langzamer en de dynamiek neemt nog meer af. ’Maak stilte schreeuwen en lawaai verdoofd zijn, in ere adem’ en het normale leven zoals we dat kennen is tot stilstand gekomen.

Als vervolg op 'In Ere Adem' is 'Snak' een stuk over de bedreigingen voor onze menselijke waarden. Het beschrijft de individualistische samenleving van onze tijd en haar loskoppeling van onze oorspronkelijke overtuigingen, en hoopt dat de samenleving het belang van deze waarden en overtuigingen niet onderschat. In het Nederlands betekent 'snakken naar adem' 'naar adem happen'. Snakken we niet allemaal naar vrijheid?

De melodische inhoud van 'Snak' is gebaseerd op de twee hoofdmelodieën van 'In Ere Adem' die zich hebben ontwikkeld tot vier modi van elk acht noten. Het eerste deel begint met een geknepen gevoel waar de trombone, hoorn en tenoren een beklijvende eeuwige melodie spelen en zingen. De gitaar en drums spelen een gefragmenteerde beat terwijl de koppige alten en sopraan alarmerende duikende portamenti schreeuwen. Alleen de sopraansaxofoon vertegenwoordigt een glimp van vrijheid door snel gefragmenteerde chaotische frases te improviseren. Omdat het eerste deel de nadruk legt op chaos, volgt het volgende segment zal de chaos weer in structuur brengen. De sopraansaxofoon leidt de melodie die stuitert als een steen die over het water kabbelt. In de volgende passage zingt het koor met een metaalachtig schurend geluid, als een gehoorzaam legerpeloton. Het koor roept herhaaldelijk ’De mond houdt je kop’ als een schreeuw om vrijheid. Het koor bouwt een nieuwe sectie op waarin elke stem zijn eigen woorden, ritmes en noten heeft. Samen vormen ze een groot clusterakkoord dat het ongemakkelijke gevoel van eenzaamheid en afstand tot anderen communiceert. Het gebruik van Esperanto roept een nog meer vervreemd gevoel op. ADEM's laatste koraal symboliseert de hoop op sociale verzoening - om onze menselijke integriteit, mededogen en ons recht op vrijheid nooit te vergeten.

Cookies

We maken gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken content van derden af te beelden, zoals video’s, voor marketingdoeleinden en voor verschillende andere toepassingen. Deze cookies worden ook geplaatst door derden. Door ‘akkoord’ te klikken, stemt u hiermee in. Als u niet akkoord bent, kunt u via de knop ‘Instellingen aanpassen’ uw voorkeuren opgeven. Meer informatie…

Cookies zijn nodig om de website goed te laten functioneren. Zo wordt uw winkelmandje onthouden tijdens de bestelling en kunt u inloggen op de website.

Maar cookies zijn ook nodig om de ervaring op de website te verrijken. Bijvoorbeeld media van derde partijen, zoals video's, gaan vaak gepaard met cookies. Ook houden we statistieken bij om de site doorlopend te verbeteren.

Als laatste worden cookies ook gebruikt om informatie rond onze marketingactiviteiten, zoals nieuwsbrieven en advertenties, zo efficiënt en persoonlijk mogelijk uit te kunnen uitvoeren.

Klik hier voor ons volledige cookiebeleid.

Cookie instellingen