De Instrumenten van de Vrienden: Alexandra Van Beveren

‘Deze viool is fantastisch. Ik had echt nood aan een beter instrument.’ Alexandra Van Beveren, afkomstig uit het Vlaamse Genk en eerste violist bij het Rotterdams Philharmonisch, kan haar geluk niet op. Niet alleen werd ze in 2021 moeder, ze kreeg ook de beschikking over een fraaie, Italiaanse viool van Lorenzo Storioni.
Alexandra’s wens voor een instrument dat beter past in de groep werd breed ondersteund door haar collega-violisten. ‘Wat ze nu heeft mengt niet goed in de groep’, was het signaal dat concertmeester Marieke Blankestijn begin 2022 afgaf. Alexandra, die in 2019 een vaste aanstelling kreeg bij het orkest, bespeelde aanvankelijk een zeventiende-eeuwse Vlaamse viool. ‘Het was een mooie viool’, legt ze uit, ‘maar hij had te weinig volume. Hij was geschikt voor barokmuziek, waar een veel kleinere klank wordt gevraagd. Er is geprobeerd om hem te upgraden, maar daarvoor is het instrument niet gebouwd. Daarna ben ik geswitcht naar een modern, Duits instrument. Een heel briljante viool, maar hij heeft nog geen ziel. Moderne instrumenten zijn vaak prima, maar toch kwam deze viool tekort. Ik moest hard werken om bepaalde kleuren te produceren. Het is fijn om hem als tweede instrument bij de hand te hebben, maar met een oude Italiaan is hij niet te vergelijken.’ Zo’n oude viool heeft iets mythisch, bekent Alexandra. ‘Wij violisten zijn zo opgevoed. Is het waar dat de oude Italianen het beste zijn? Ik weet het niet. Uiteindelijk willen we allemaal op een oude Italiaan spelen. Het idee dat je een instrument in je handen hebt dat zoveel geschiedenis heeft is zo bijzonder. En echt, de klank is ongelofelijk.’
Verbreed
Het was door een tip van een vriendin dat Alexandra haar ‘Italiaan’ op het spoor kwam: een Lorenzo Storioni, gebouwd in Cremona omstreeks 1768. Ze vond hem in Londen, bij Florian Leonhard, een autoriteit in de wereld van vioolbouwers en -handelaren. ‘Er lagen verschillende mooie violen. Deze sprong eruit, al was het ook weer geen liefde op het eerste gezicht. Wel was ik meteen getriggerd, het was een interessant instrument. Ik probeerde hem uit met verschillende snaren en strijkstokken. En toen wist ik het: deze wil ik hebben.’ Er volgde een proefspel met de nieuwe viool, onderdeel van de procedure bij het orkest. Eerlijk gezegd twijfelde ze toch nog een beetje. ‘Ik had zo snel gekozen, had ik het wel bij het rechte eind?’ Maar de beide concertmeesters waren direct enthousiast. ‘Good sounding violin, seems to fit Alexandra well’, was de conclusie van Igor Gruppman. Hij adviseerde om twee onafhankelijke taxaties uit te voeren. Die kwamen er en waren gelijkgestemd. ‘Het is geen museumstuk, maar een perfect instrument voor een uitvoerende muzikant’, luidde een van de beoordelingen.
Geen museumstuk, dat komt doordat de viool ooit breder is gemaakt. Alexandra legt uit: ‘Oorspronkelijk was hij een testmodel van Storioni. Die Italianen experimenteerden namelijk veel. Jonathan Leonhard heeft hem zo’n 35 jaar geleden verbreed door een klein stukje hout te plaatsen tussen de beide helften. Je ziet het bijna niet, het is heel mooi gedaan. Daarmee kreeg de viool een grotere klank. Aan de prachtige krul kun je zien dat het wel degelijk een echte Storioni is.’
Nieuwe balans
Uiteindelijk werd bij het bestuur van de Vrienden de vraag neergelegd om de aankoop van het kostbare instrument te financieren. Nadat ook de adviseur van de Vriendenvereniging positief gestemd bleek, werd de aankoop beklonken.
‘Ik ben nu elke dag blij’, meldt Alexandra enthousiast. Temeer omdat ze enkele maanden daarvoor ook moeder werd van een zoon, Elias. Het ouderschap bevalt haar: ‘Ik moet de juiste balans vinden, maar dat gaat best lukken.’ De balans binnen de strijkers van het orkest is er met de nieuwe viool in elk geval beter op geworden. ‘Toen ik voor het eerst met de Storioni in het orkest meespeelde, zei mijn collega Noëmi Bodden die naast mij zat: hé, je hebt een nieuwe viool, wij mengen nu echt goed!’
Wie er in de loop van al die jaren op de Storioni hebben gespeeld is niet bekend. ‘Misschien dat op die vraag ooit een antwoord komt. Wel staat vast dat hij in het London Symphony Orchestra is gebruikt. Dan is hij in elk geval van het ene goede orkest naar het andere goede orkest gegaan. Ik ben zo blij dat de Vrienden dit mogelijk maken. Ik vind het geweldig dat jullie achter ons staan, dat jullie je voor ons inzetten. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe dankbaar ik ben.’
Tekst: Rien van Genderen Foto: Koen Verheijden
Dit artikel verscheen eerder in Intrada, september - oktober 2022 nr. 3.