Jong geleerd 
‘Muziek is er al mijn hele leven. Mijn moeder vertelde me dat ik begon te zingen voordat ik kon praten. Nou ja zingen: geluiden nadoen die ik hoorde. Ze zei altijd: dit kind heeft een héél goed gehoor. Ach, dat zijn van die dingen die moeders zeggen, maar ik was altijd geïnteresseerd in muziek en kon niet wachten tot ik op mijn achtste naar de basisopleiding van het Conservatorio mocht. Mijn vader luisterde vooral naar jazz. Mijn moeder hield, toen ik jonger was, erg van Beethoven. Dus als je jazz en Beethoven mixt, dan krijg je een contrabassist. Haha.’ 

Keuze voor instrument 
‘Eerlijk gezegd weet ik de exacte reden niet. Ik heb de contrabas altijd geweldig gevonden. Maar mijn moeder – daar is ze weer – vertelde me dat het door de film De Aristokatten kwam. Daarin speelt een van de katten in de band op het nummer Everybody wants to be a cat contrabas. Ik keek, wees ernaar en zei: dat wil ik spelen. En dat heb ik totdat ik naar het Conservatorio ging herhaald. Ook al reageerden mensen verbaasd, omdat ik nog zo klein was, maar ik was vastbesloten.’ 

Passie voor de contrabas 
‘Ik hou van de vibratie, de diepe trilling. En het fijne gevoel dat jouw instrument aan de basis staat van het orkest. De bassectie is het matras waarop het orkest rust. Een heel zacht en dik kussen. Ik vind lage klanken mooi, maar ben ook dol op sopranen. Dat lyrische is een beetje het tegenovergestelde van wat ik doe. Ik ben een gepassioneerd mens, zou ook best de hoofdstem willen zijn zoals de viool die de melodie draagt. Het typische karakter van een contrabassist, als zeg maar ondersteunend, heb ik niet. Daar ben ik te veel een diva voor.’ 

Het Rotterdams Orkest 
‘Op mijn zestiende volgde ik een masterclass in Madrid bij Luis Cabrera, een van de beste contrabassisten ter wereld vind ik. Hij was toen docent bij Codarts. Ik wilde onder alle omstandigheden bij deze man studeren. Dat lukte, na een auditie voor de bachelorstudie werd ik aangenomen. Toen pas leerde ik het orkest kennen. Ik kom uit een klein dorp, in Rotterdam zag ik pas hoe groot de muziekwereld eigenlijk was. Mijn allereerste kennismaking was met Gergiev tijdens het festival in 2021. Enorm indrukwekkend.’ 

De auditie 
‘Ik zat al van jongs af aan in jeugdorkesten en heb het altijd leuk gevonden om in een orkest te spelen. Tegen de tijd van de auditie, was ik me er meer van bewust wat een orkest is, dat het een eigen klank, een eigen muziekstijl heeft. Ter voorbereiding heb ik natuurlijk veel gestudeerd. Maar, zoals ik al zei, ik ben nogal gepassioneerd en heb de neiging overenthousiast te worden. Ik wilde laten zien dat ik ondanks mijn leeftijd – 21, best jong, kan een nadeel zijn – dingen serieus nam. Dus mijn focus was stabiliteit uitstralen.’ 

De sfeer van het orkest 
‘Het is hier fijn, iedereen is aardig, zelfs op de meer gespannen momenten. Een voorbeeld: tijdens een tournee gingen we het podium op maar dat bleek nog niet klaar, iedereen moest zijn plekje zoeken. Zelfs dan blijft iedereen kalm, glimlacht en is vriendelijk.’ 

Heimwee 
‘Ik voel me hier erg op mijn gemak. Echt thuis. Daar heb ik me ook op ingesteld, dat dit mijn thuis gaat worden. Ik mis mijn familie soms en mijn katten. De inktvis zoals we die in Spanje bereiden vind je hier niet, maar verder is het gewoon een kwestie van aanpassen. Dat doe ik. Ik eet alleen nog niet zoveel brood en mijn eetschema is nog steeds Spaans. Lunch tegen drieën, avondeten om negen uur. Ik ga vroeg naar bed want ik ben een ochtendmens. Siësta’s daar hou ik niet van, deed ik in Spanje ook niet.’ 

Buiten de bubbel 
‘Vroeger deed ik wel aan sport, zoals tennis, en dat wil ik weer oppakken. Ik vind poolen erg leuk, hou van lezen en van videospelletjes. En van wandelen. Dan maak ik foto’s en luister ik vaak muziek, maar dan doe ik slechts één oortje in. Dat komt door de coronatijd. Toen ik voor het eerst in Rotterdam kwam was er een avondklok van 9 tot 4 uur ’s ochtends. Dan ging ik de deur uit om de stilte te zoeken. Maar ja, in die late uren moet je wel alert zijn. Je kan worden aangereden, of er loopt iemand achter je. Ik hou graag één oor standby.’ 

Favorieten 
‘Mijn favoriete componist is Bach, omdat zijn muziek me meeneemt naar de natuur. Als ik de natuur in muziektermen wil omschrijven is het barok. Wagner en Schubert, die vind ik ook heel erg mooi. In mijn laatste studiejaren raakte ik verdiept in de liederen van Schubert, ik voelde me emotioneel verbonden met die liedcycli. En Wagner, het toppunt van drama. Je luistert naar Tristan en Isolde, en je lijdt aan hetzelfde als zij, al is jouw verhaal compleet anders. Ongelooflijk. Dus ik kijk uit naar Götterdämmerung. Dan sluiten we Wagners cyclus af. Of beginnen we weer opnieuw, net als met Harry Potter.’

Naam: Javier Clemén Martínez
Instrument: contrabas
Geboren: 2002, Ponferrada, Spanje
Opleiding: vanaf 2010 Enseñanzas Elementales en Profesionales de Musica Conservatorio Cristóbal Halffter in Ponferrada, vanaf 2020 Codarts Rotterdam
Bij het Rotterdams Philharmonisch: sinds augustus 2024
Privé: woont nog in zijn studentenhuis in Rotterdam

Tekst: Jolanda van der Ploeg   Foto: Antim Wijnaendts van Resandt

Dit artikel verscheen eerder in Intrada, sept-nov 2026 nr. 1.