Ontbijten met Jonathan Focquaert

Gaan klassieke muziek en ontbijten samen? Zeker wel, blijkt uit het succes van de serie zondagochtendconcerten van het Rotterdams Philharmonisch. Het is elke keer een andere musicus die het programma van Music for Breakfast samenstelt, in oktober 2025 was dit contrabassist Jonathan Focquaert. Ontbijten speelt ook best een rol in zijn dagelijks leven.
Veel moeite kostte het Jonathan Focquaert niet om een programma samen te stellen. Meteen dacht hij aan de Zuid Koreaanse componist Isang Yun. In 1998 had hij als zeventienjarige de uitvoering van een compositie met twee hobo’s bijgewoond. ‘In Dresden was dat. In de catacomben van de Frauenkirche, die net waren opgeleverd; de rest van die kerk was nog in wederopbouw, Dresden is zoals bekend in de oorlog zwaar gebombardeerd. Ondanks de lage plafonds klonk de muziek heel bijzonder. Die componist is door mijn hoofd blijven spoken.’ Hij kreeg lucht van een compositie voor contrabas en viool van de hand van deze Isang Yun, Together (‘een pittig stuk’), en onder andere dit stuk zal komende oktober worden uitgevoerd.
Zijn de andere twee stukken wat toegankelijker dan Together?
‘Die zijn meer voor de verstrooiing, inderdaad, lichtheid is ook nodig. Together is het wat steviger middendeel. De mensen zullen misschien denken: wow, wat is dit? Maar het zal ze zeker aanspreken. Ik geloof niet dat het orkest ooit werk van Isang Yun heeft uitgevoerd. Voor mij is dit een kans om deze muziek met het publiek te delen. Een beetje nostalgie, zo u wilt.’
Wat is de charme van de contrabas?
‘Tijdens mijn jeugd in Mechelen en Antwerpen ben ik er door toevalligheden ingerold, maar ik hou enorm van mijn instrument. Het is heerlijk, de functie die de contrabas heeft: wij leveren het fundament aan, de onderlaag van wat er gebeurt in een orkest. De laagste tonen. Het is een heel bijzondere, specifieke functie en ik geniet daarvan. Ik speel bovendien op een topinstrument, eigendom van de Vriendenvereniging; het komt van de Engelse maker John Frederick Lott I. Je rijdt in een Bentley het podium op, in plaats van een Fiat Panda. Cruciaal voor wat je daar doet.’
Past klassieke muziek bij ontbijten?
‘Vind ik wel hoor. Als je ’s morgens met je slaapkop beneden komt, zet je gemakkelijk de klassieke radiozender op, zoals bij ons Klara. Soms bloeit de dag open, zo mooi is het dan wat je dan hoort, terwijl je de spullen neerzet. Soms zet ik ook zelf iets op, maar muziek is er altijd. Wij hebben drie dochters. Het liefst zitten we zoveel mogelijk maaltijden samen aan, maar dat lukt niet altijd; ik ben zelf vaak vroeger de deur uit dan zij. Mijn oudste is achttien, de tweeling is dertien. De een doet tekenacademie, de ander muziekacademie.’
Is er een speciaal soort ontbijt dat je voorkeur heeft?
‘In juni waren we op tournee met het orkest, in Japan. Voor mij is dat altijd een hoogtepunt, want in het hotel kan ik een Japans ontbijt bestellen. Je krijgt dan iets totaal anders dan wat wij in Europa gewend zijn, en zeker ik, in Antwerpen. Bij mij is het meestal brood, zoet beleg en koffie, dat zijn de sterkhouders aan tafel. Maar in Japan krijg je misosoep, gedroogde vis, gepekelde groente, rijst… Alles gegroepeerd op één schotel. De meeste collega’s zie je niet in die afdeling van de ontbijtzaal, maar mij tref je er aan, en nog een man of vier, vijf. Heerlijk.’
Iets speciaals Japans, dat je graag noemt?
‘Heel bijzonder, maar wellicht geen aanrader, is nato: gefermenteerde sojabonen met sojasaus, mosterd, lenteui… De meeste mensen lusten het niet. Eén keer stonden de koks lachend toe te kijken toen ik het probeerde. Ik eet alles, echt alles, maar dit kon ik niet aan, haha. Nee, dat lukte niet. Misschien later nog eens proberen.’
Wat zetten jij en je vrouw voor je dochters op tafel?
‘Voor ons is goed brood belangrijk. De dochters zijn meer van yoghurt en ontbijtgranen. In het weekend hebben we een traditie die bij ons heel oud is: koffiekoeken, in Nederland zeggen ze koffiebroodjes, zeg maar Viennoiserie, met kaneel, chocolade en zo. Dat halen we bij een bakker in de buurt, die heel goed is. Ontbijt is cruciaal voor de onderlinge verbinding.’
Tekst: Egbert Jan Riethof
Dit artikel verscheen eerder in Intrada, september - oktober 2025 nr. 1.